Datarot bij CD en DVD een onderschat risico

Vanaf 2010 zijn verkoop en aanbod van CD en DVD drives voor computers gestaag achteruit gegaan, dat geldt ook voor het aantal schijfjes dat privé en zakelijk wordt gebrand. Inmiddels worden de meeste desktops en laptops zonder zo’n drive uitgeleverd. Het uitlezen van CD’s en DVD’s wordt daardoor lastiger. Maar het grootste probleem rond deze dragers is datarot.

Persen en branden

CD’s en DVD’s beschrijven met data kan op twee manieren, persen en branden. Voor de eerste optie zijn bijzondere machines en grotere oplages nodig. De tweede optie, het branden, gebeurde en gebeurt door consumenten en in het bedrijfsleven. Op die manier zijn talloze back-ups en archieven aangelegd.

Bij het branden van een schijfje voor koude opslag is men altijd uitgegaan van een lange levensduur. De schijf is na het branden gecontroleerd en daarna goed opgeborgen. Omdat de meeste ervaring met het gebruik is gebaseerd op schijven die geperst zijn hebben maar weinigen de zelf gebrande data over een langere periode gecontroleerd op fouten.

Datarot

Dat begint zich nu te wreken. Het verschijnsel datarot komt namelijk vaker voor naarmate een schijf oud is. Aanvankelijk dacht men dat de levensduur van een gebrande CD of DVD bij 10 tot 20 jaar zou liggen. Die aanname is lange tijd weinig onderzocht. Nu blijkt echter dat de cijfers veel te optimistisch zijn. Schijven die zelf zijn gebrand verliezen door chemische processen en veroudering veel sneller de mogelijkheid gelezen te worden.

Bedrijven als Storagecraft hebben meermaals vastgesteld dat de levensduur minder dan de helft bedraagt. Vooral bij CD’s komt uitval na 2-5 jaar heel veel voor.

Problemen oplossen

Data niet meer van een optische schijf kunnen lezen kan een groot probleem zijn. Wat evenmin helpt is dat het steeds lastiger wordt systemen te vinden met een lezer en een operating system dan met zelf gebrande data overweg kan, voor zowel het lezen als het recoveren.

Als de data op CD of DVD niet meer gelezen kan worden en er is geen kopie op een ander medium beschikbaar kan dat voor ondernemers vervelende gevolgen hebben. IE kan verloren gaan, maar ook klantgegevens en data waar de belastingdienst om kan vragen. De bewaartermijn voor dat laatste is immers ruimer dan de praktische levensduur van de schijven.

Het onderschatte probleem van datarot bij zelf gebrande CD en DVD schijven oplossen begint met het zo snel mogelijk achterhalen waar al deze dragers staan en of er nog hardware beschikbaar is om ze uit te lezen. Of men dit zelf dit of uitbesteed is een detail. Geen detail is dat alle geredde data op meer dan een type drager moet worden opgeslagen.