Rijksoverheid loopt risico’s door thuiswerken
Covid-19 heeft ook bij de Rijksoverheid geleid tot een forse stijging van het aantal thuiswerkers. Daarbij worden echter tools gebruikt die niet altijd veilig zijn. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een recent verschenen rapport.
Zo gebruiken sommige ambtenaren WhatsApp en privé mail voor het uitwisselen van vertrouwelijke informatie. Daarmee houden zij zich niet aan de veiligheidsrichtlijnen van hun organisaties.
De corona-crisis bracht ook bij de rijksoverheid digitaal werken in een stroomversnelling. Vrijwel alle circa 175.000 ambtenaren van ministeries en Hoge Colleges van Staat werken sinds maart 2020 zoveel mogelijk vanuit huis. Dat vergde een enorm aanpassingsvermogen van ICT-medewerkers en ondersteunende diensten. De Algemene Rekenkamer geeft een compliment voor de manier waarop ministeries, CIO-Rijk, individuele ambtenaren en dienstverleners als SSC-ICT hebben gereageerd op de corona-crisis.
Wel of niet?
Uit een enquête die de Rekenkamer blijkt dat er behoefte is aan meer eenduidige en begrijpelijke communicatie over welke tools voor samenwerking zij kunnen gebruiken. Een vijfde van de respondenten zegt niet op de hoogte te zijn van de afspraken voor het gebruik van samenwerkings-ICT. 22% is niet tevreden over de communicatie van de afspraken. De meeste onduidelijkheid is er over het gebruik van berichten-apps zoals WhatsApp en online samenwerkingsplatforms zoals Microsoft Teams, Sharepoint of Dropbox.
Van de respondenten gebruikt 7% WhatsApp en 16% privé mail voor vertrouwelijke communicatie terwijl dit niet is toegestaan. Een oorzaak daarvan is dat ambtenaren soms niet weten welke applicaties ze wel of niet mogen gebruiken. Zo staat op de interne website van de rijksoverheid dat WhatsApp onder voorwaarden voor werk gebruikt mag worden. Maar bij meerdere ministeries is die berichtenapp nadrukkelijk niet toegestaan.
Voorbeeldfunctie
Onvrede over de mogelijkheden van aangeboden IT-applicaties is een belangrijke reden om tegen de afspraken in toch van niet-aanbevolen applicaties gebruik te maken. Ook bewindspersonen en hogere ambtenaren gebruiken niet altijd de voorgeschreven en beschikbare veilige IT-middelen. Dit terwijl hun voorbeeldfunctie van belang is voor het gebruik van veilige IT-applicaties in de rest van de organisatie. Bewindspersonen en topambtenaren geven soms de voorkeur aan populaire berichtenapps zoals WhatsApp, minder veilige tablets en smartphones omdat ze gemakkelijker, sneller en gebruiksvriendelijker zijn dan de sterk beveiligde faciliteiten.
Een voorbeeld hiervan kwam ook tijdens dit onderzoek aan het licht. Een van de ministeries richtte in het voorjaar van 2020 op verzoek van de Chief Information Officer van het Rijk (CIO-Rijk) een extra beveiligde omgeving voor videovergaderingen in. Deze omgeving werd aangeboden voor vertrouwelijke communicatie tussen bewindspersonen, maar van dit aanbod werd geen gebruik gemaakt.
Het onderzoek van de Algemene Rekenkamer toont aan dat binnen de rijksoverheid nog stappen gezet kunnen worden naar veiliger gebruik van berichtenapps en mobiele telefoons. Het gebruik daarvan wordt gezien als het grootste risico voor informatiebeveiliging en privacy. Door verkeerd of geen gebruik van aanbevolen ICT-voorzieningen kan informatie in handen van onbevoegden komen.
Meer over
Lees ook
De moderne auto als mogelijke spion
Digitale dreigingen in slimme voertuigen Moderne voertuigen worden steeds slimmer. In toenemende mate worden er digitale systemen in voertuigen geïntroduceerd die data verzamelen en verbonden zijn met internet. Dit levert aan de ene kant praktische voordelen op, maar aan de andere kant verzamelen deze systemen veel data over inzittenden, he1
Colt eerste netwerkaanbieder die SCION beschikbaar maakt voor bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië
Netwerktechnologie die de Zwitserse financiële sector beveiligt, via Colt nu beschikbaar op meerdere continenten Amsterdam, 8 oktober 2026 - Colt Technology Services, wereldwijd leverancier van digitale infrastructuur, maakt vandaag bekend als eerste netwerkserviceprovider een volledig beheerde dienst aan te bieden voor SCION (Scalability,1
Orange Cyberdefense: digitale veiligheid in de keten vraagt om Europees toetsingsmodel
Een cyberaanval op één schakel in de supplychain kan de hele keten lamleggen. Toch ontbreekt het organisaties nog vaak aan een eenduidige manier om te bepalen hoeveel digitaal risico een leverancier vormt en welk toetsingsniveau daarbij past. Daardoor krijgen leveranciers soms te zware eisen opgelegd, terwijl kritieke partijen juist onvoldoende di1