Staatsgeheim - boek van Maarten Oberman

Veertig jaar geleden kreeg ik van mijn vader de documentatie van het eerste naoorlogse crypto-apparaat. Hij had dat systeem in de jaren 1947 – 1949 gemaakt. De documentatie van dat systeem heb ik jarenlang bewaard, omdat hij had aangegeven dat het later erg interessant zou zijn. Het was indertijd Staatsgeheim en daardoor was er nooit over gepubliceerd.

Door het onderwerp Staatsgeheim te verklaren werd tenminste de apparatuur, maar ook veel documenten, nota’s of memoranda over de toepassing van cryptografie diep weg-gearchiveerd en vrijwel altijd na afloop van de gebruiks­periode vernietigd.

Het verklaart ook dat een boek als: Onderzoek en ontwikkeling bij KPN, een geschiedenis van de eerste 100 jaar, dit onderwerp totaal gemist heeft. Inmiddels is er geen reden meer waarom deze informatie en daarmee de historie, nu zeventig jaar later, niet bekend zou mogen worden.

De Nederlandse overheid werd zich tijdens WO-II bewust van het belang van de beveiliging van het elektronische berichtverkeer. Het telexnetwerk werd in die tijd steeds meer door de overheid gebruikt. Het werd voor die tijd ervaren als snel. Dat telexnetwerk was toen complexe techniek, dat was echter geen garantie voor de veiligheid van de berichten gedurende de communicatie.

Het crypto-apparaat dat direct na WO-II werd gebruikt voor de beveiliging van de belangrijkste BuZa verbindingen heet de Colex. Hier is nog nooit over gepubliceerd, omdat het allemaal Staatsgeheim was. Dit boek beschrijft de omstandigheden waaronder het systeem en haar opvolger de Ecolex tot stand gekomen is. De verkoop van wat PTT in de jaren 1947-1957 deed werd aan Philips USFA verkocht, ook dat is in detail onderdeel van het boek. De jaren 1958-1965 werden turbulente jaren in het Nederlandse cryptowerkveld.

Het boek is te verkrijgen via: www.oberman.nl/boek